Kamensko - 1944. - Trilj 

 

Krajem ožujka 1944. njemačka borbena grupa iz sastava V SS brdskog korpusa provela je akciju protiv partizanskih snaga u prostoru Sinja, u selima ispod Kamešnice. Partizani su prostor napustili bez većeg otpora a sa sobom su poveli samo odane pojedince. Civilno stanovništvo više od dvije godine prisilno je služilo kao partizanska logistika. Njemačke trupe iz sastava 7. SS divizije „Prinz Eugen“ krenule su od sela Gale 28. ožujka 1944. u tri grupe. Prve dvije grupe zarobile su određeni broj muškaraca u selima kroz koja su prolazile. Isti su im poslužili za nošenje municije, opljačkanih stvari te tjeranje stoke. Prelaskom preko Kamešnice zarobljenici su bili pušteni. No, pri povratku su naišli na pripadnike treće grupe koji su ih strijeljali na predjelu Njivice iznad Kamenskoga. Svi su bili Hrvati, njih 54.
U sastavu grupe koja je počinila zločin zapovjednici su bili njemački časnici ili dočasnici dok su vojnici bili pripadnici njemačke narodnosne skupine sa prostora NDH i Srbije (tzv. Folksdojčeri) te određeni broj četnika uključenih u postrojbu. Isti počinitelji proveli su masakr na isti način i u drugim selima gdje su boravili ili navraćali partizani te tako počini najstrašniji zločin na području Dalmacije i jedan od najstrašnijih u Hrvatskoj u II svjetskom ratu. Odgovorni za zločin su:

- general Lothar Rendulic, zapovjednik II oklopne armije;
- general Arthur Phleps, zapovjednik V SS brdskog korpusa;
- general Josef Kübler, zapovjednik 118. lovačke divizije i zapovjednik akcije;
- bojnik Bernhard Dietsche, zapovjednik III bojne 14. puka, 7. SS divizije „Prinz Eugen“;
- neimenovani časnici, dočasnici i vojnici, počinitelji zločina.

 

Popis ubijenih:

 

- Akrap Jure (Jozo, rođ: 1916)
- Akrap Petar (Marko, rođ: 1910)
- Babić Ante (Bože, rođ: 1902)
- Bazo Andrija (Ante, rođ: 1906)
- Bazo Jure (Jozo, rođ: 1899)
- Bazo Jure (Jure, rođ: 1894)
- Bazo Mate (Ante, rođ: 1900)
- Bitunjac Luka (Andrija, rođ: 1905)
- Botica Stipan (Nikola, rođ: 1926)
- Botica Petar (Ante)
- Botica Andrija (Jozo, rođ: 1910)
- Botica Martin (Andrija, rođ: 1906)
- Botica Jure (Jozo, rođ: 1909)
- Bugarin Jure (Andrija, rođ: 1909)
- Bugarin Ante (Ivan, rođ: 1906)
- Bugarin Luka (Pavao, rođ: 1899)
- Bugarin Stipan (Luka)
- Čeko Stipan (Lovre)
- Kamber Jozo (Martin, rođ: 1899)
- Kulić Bože (Petar, rođ: 1888)
- Kulić Jere (Pavao)
- Maglica Mate (Ivan, rođ: 1886)
- Marinović Stipan (Petar)
- Marinović Lovre (Stipan, rođ: 1926)
- Matijašević Ante (Stipan, rođ: 1907)
- Matijašević Frano (Jure, rođ: 1927)
- Matijašević Josip (Ivan, rođ: 1909)
- Matijašević Marko (Ante, rođ: 1917)
- Munivrana Andrija (Ante, rođ: 1901)
- Smoljo Jure (Jozo, rođ: 1901)
- Smoljo Ante (Pavao)
- Sušić-Jurić Blaž (Ante, rođ: 1880)
- Sušić-Jurić Andrija (Ante, rođ: 1888)
- Tadić Toma (Stipan, rođ: 1927)
- Tadić-Šutra Ivan (Jozo, rođ:1905)
- Tadić-Šutra Ilija (Stipan, rođ: 1919)
- Tadić-Šutra Stipe (Marko)
- Tadić-Šutra Frano (Ante, rođ: 1895)
- Vladova-Šesto Jakov (Ante)
- Vuleta Jakov (Pavao, rođ: 1916)
- Vuleta Ante (Ivan, rođ: 1907)
- Vuleta Luka (Stipan)
- Žuljević Blaž (Pavao, rođ: 1908)
- Žuljević Frano (Luka, rođ: 1898)
- Žuljević Ivan (Miško, rođ: 1913)
- Žuljević Ivan (Petar, rođ: 1902)
- Žuljević Silvestar (Pavao, rođ: 1904)
- Žuljević Stipan (Šimun, rođ: 1898)

 

Tekst: Ivan Kozlica, Zagreb